Prisustvovanje tevhidu u hajzu

Pitanje prisustva žene tevhidu i njeno učešće u učenju ili slušanju učenja Kur'ana, zikra, s hajzom ili bez hajza, u džamiji ili u kući, nije izravno tretirano u primarnim izvorima islama (Kur'an i sunet) iz prostog razloga što taj adet nije postojao, niti je prakticiran u vrijeme Poslanika, a.s., i u vrijeme ashaba. Nastao je mnogo kasnije. Zato se na slučaj o kojem pitate, u nedostatku izričitih dokaza, može primijeniti analogija, na osnovu hadisa u kojima se govori o zabrani ženi u stanju hajza da uči Kur'an i da se zadržava u džamiji. Od Ibn Omera, r.a., prenosi se da je Vjerovjesnik, a.s., kazao: „Žena u hajzu i džunup neće učiti ništa od Kur'ana.“ (Tirmizi, Ibn Madže i Bejheki) Ovaj hadis je zabilježio i Ed-Darekutni od Džabira. Ocijenjen je slabim. (Nasbur-raje, 1/195) U drugom hadisu se navodi: „Ne dozvoljavam ulazak u džamiju ženi u stanju hajza i osobi u stanju džunupluka.“ (Ebu Davud, Ibn Madže i Buharija u svom Tarihu) Iako se vjerodostojnost ovih hadisa osporava sa stanovišta hadiske nauke, u našem i u većini dugih mezheba prihvaćene su norme sadržane u njima, odnosno zabrane vezane za stanje hajza i džunupluka. Na temelju kur'anskih ajeta i hadisa, koji govore o nekim odredbama o osobama u stanju hajza i džunupluka, posebno uzimajući u obzir citirane hadise, ustanovili su da je ženi u stanju hajza i nifasa zabranjeno sljedeće: klanjanje namaza, post, itikaf, tavaf, učenje Kur'ana, dodirivanje mushafa bez omota, ulazak u džamiju, osim u nuždi ili zbog neke važne potrebe, te polni odnos. Cilj ovih zabrana, odnosno oslobađanja žene od obaveze izvršavanja spomenutih vjerskih propisa, u najvećoj mjeri ogleda se u ublažavanju nelagode koju ona osjeća ili može osjećati zbog vanrednih tjelesnih i psihičkih napora, uzrokovanih stanjem hajza ili nifasa. Osim posta i polnog odnosa, spomenute zabrane važe i za osobu (mušku ili žensku) u stanju džunupluka.

Budući da se kod izvođenja tevhida uči Kur'an, žena u stanju hajza koja mu prisustvuje sluša to učenje. Kao dokaz za zabranu prisustva može poslužiti analogija s učenjem Kur'ana, tj. izjednačavanje slušanja s učenjem Kur'ana u pogledu propisa, zato što je i jedno i drugo vrsta ibadeta, što vodi zaključku o zabrani slušanja učenja Kur'ana u stanju hajza. S druge strane, moguće je dati prednost razlici između učenja i slušanja, zato što je slušanje niži stepen ibadeta od učenja Kur'ana. Tada se postupa po razlogu suprotnosti, na temelju čega se zaključuje da je slušanje Kur'ana dozvoljeno, za razliku od njegova učenja, koje je izričito zabranjeno u hadisu. Kada je riječ o učenju dova i zikra općenito, učenjaci su saglasni da je to ženi u stanju hajza ili nifasa dopušteno. Uzimajući u obzir prethodno navedeno, smatram da nema vjerske zapreke da žena u stanju hajza prisustvuje tevhidu u kući i da učestvuje u učenju zikra i dova, da sluša učenje Kur'ana, ali ne i da učestvuje u učenju Kur'ana, uzimajući u obzir zabranu koja se navodi u hadisu. U slučaju kada postoji stvarna potreba za učenjem i slušanjem učenja Kur'ana (nastava, vježbanje da se ne zaboravi i sl.), tada je to dozvoljeno na temelju fikhskog načela da se u nekim slučajevima stanje stvarne potrebe tretira kao nužno stanje. A Allah najbolje zna.